การจัดตารางเวลาและกำหนด ประเภทของการดูแลสุขวิทยาส่วนบุคคล (Types of Hygiene Care) ในโรงพยาบาล เป็นการวางแผนกิจกรรมเพื่อตอบสนองความต้องการด้านความสะอาดและความสุขสบายของผู้ป่วยอย่างเหมาะสมในแต่ละช่วงเวลาของวัน โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลักตามช่วงกิตติวัตรประจำวัน ดังนี้ครับ
1. การดูแลในช่วงเช้าตรู่ก่อนมื้ออาหาร (Early Morning Care): เป็นการให้การดูแลทันทีหลังจากผู้ป่วยตื่นนอนในตอนเช้า เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนที่ผู้ป่วยจะรับประทานอาหารเช้าหรือรับการตรวจเยี่ยมจากแพทย์
- วัตถุประสงค์: ช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกสดชื่น ขจัดกลิ่นปาก และเพิ่มความสุขสบายเบื้องต้นหลังจากตื่นนอน
- กิจกรรมทางการพยาบาล: * ช่วยเหลือหรือเตรียมอุปกรณ์ให้ผู้ป่วยล้างหน้า แปรงฟัน และบ้วนปาก
- ช่วยเหลือในการขับถ่าย (ให้หม้อนอนหรือกระบอกปัสสาวะ) หรือพาไปเข้าห้องน้ำ
- ทำความสะอาดมือและใบหน้าก่อนเริ่มรับประทานอาหารเช้า
2. การดูแลช่วงเช้าหลังมื้ออาหาร (Morning Care หรือ A.M. Care): ถือเป็นการดูแลสุขวิทยา “ชุดใหญ่ประจำวัน” มักปฏิบัติหลังจากผู้ป่วยรับประทานอาหารเช้าเรียกว่าเป็นช่วงเวลาหลักในการฟื้นฟูความสะอาดสะอ้านของร่างกายและสิ่งแวดล้อมรอบตัวผู้ป่วย
- วัตถุประสงค์: เพื่อทำความสะอาดร่างกายอย่างครบถ้วน กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต และจัดสภาพแวดล้อมให้สะอาดเรียบร้อย
- กิจกรรมทางการพยาบาล:
- การดูแลผิวหนังและร่างกาย: การอาบน้ำบนเตียงแบบสมบูรณ์ (Complete Bed Bath) ในผู้ป่วยที่ไม่สามารถลุกได้ หรือช่วยเหลือในการอาบน้ำในห้องน้ำ (Partial Care/Shower)
- การดูแลเฉพาะส่วน: การสระผมบนเตียง (Bed Shampoo), การดูแลความสะอาดปากฟันแบบพิเศษ (Special Mouth Care), การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก (Perineal Care), การตัดเล็บมือและเล็บเท้า
- การจัดการสิ่งแวดล้อม: การเปลี่ยนชุดเสื้อผ้าใหม่ และปฏิบัติการทำเตียงพยาบาล (เช่น การปูเตียงที่มีผู้ป่วยนอนอยู่ – Occupied Bed หรือเตียงเปิด – Open Bed)
3. การดูแลช่วงบ่าย (Afternoon Care หรือ P.M. Care): เป็นการดูแลในช่วงบ่ายหลังจากผู้ป่วยรับประทานอาหารกลางวันเสร็จสิ้น หรือหลังจากเสร็จสิ้นการตรวจรักษาและการเยี่ยมญาติ เพื่อเตรียมให้ผู้ป่วยได้พักผ่อนนอนหลับในช่วงบ่าย
- วัตถุประสงค์: ส่งเสริมความผ่อนคลาย ลดความเหนื่อยล้า และคืนความสุขสบายให้แก่ผู้ป่วย
- กิจกรรมทางการพยาบาล:
- ช่วยเหลือผู้ป่วยในการขับถ่าย ล้างมือ และเช็ดหน้าเช็ดตาให้สดชื่น
- จัดระเบียบสิ่งแวดล้อมรอบเตียง เก็บถาดอาหาร เคลียร์ของบนโต๊ะข้างเตียง
- จัดท่าทางการนอน (Positioning) ให้ผู้ป่วยนอนในท่าที่สบายและผ่อนคลายที่สุด พร้อมยกราวกั้นเตียงขึ้นเพื่อความปลอดภัย
4. การดูแลก่อนนอน (Evening Care หรือ H.S. Care): คำว่า H.S. มาจากภาษาละติน “Hora Somni” ซึ่งแปลว่า ก่อนนอน เป็นการดูแลสุขวิทยาในช่วงค่ำก่อนที่ผู้ป่วยจะเข้าสู่นอนหลับยาวตลอดคืน
- วัตถุประสงค์: ลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ ป้องกันความอับชื้น และส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับที่ดี
- กิจกรรมทางการพยาบาล:
- ช่วยเหลือผู้ป่วยในการทำความสะอาดช่องปาก แปรงฟัน หรือถอดฟันปลอมล้างทำความสะอาดและแช่น้ำไว้
- เช็ดมือ เช็ดหน้า หรือเช็ดตัวส่วนบนเพื่อให้ผิวหนังแห้งสบายตัว
- เทคนิคพิเศษ: การนวดหลัง (Back Massage) ด้วยท่าลูบยาว (Effleurage) เพื่อกระตุ้นระบบประสาทส่วนปลายและช่วยให้หลับสบาย
- เปลี่ยนผ้าขวางเตียงที่เปียกชื้น เปลี่ยนเสื้อผ้าหากมีเหงื่อออกมาก จัดหมอนหนุน และตรวจสอบกริ่งเรียกพยาบาลรวมถึงปรับระดับเตียงให้อยู่ในระดับต่ำสุดเพื่อความปลอดภัย